شكل 4 - 4 : برانگيزش ويونش اتمهاى ئيدروژن 1 - ألكترون در مدار با انرژى پايين قرار دارد . برانگيزش 2 - برخورد سبب پرتاب ألكترون به مدار با انرژى بالا مىگردد . 3 - ألكترون به مدار با انرژى پايين بر مىگردد وتابش گسيل مىكند . 1 - أتم ئيدروژن ، يونش يونش 2 - برخورد سبب پرتاب ألكترون از أتم مىشود . 3 - ئيدروژن پوينده ( تنها يك پروتون بر جاى مىماند ) اخترشناسان بخشهاى قابل رؤيت ابرهاى گاز را نواحي 11 H وابرهاى ئيدروژن خنثى را نواحي 1 H مىنامند . اندازه معمولى 11 H حدود پانزده سال نوري وجرمشان چند صد برابر جرم خورشيد است . چگالى اين نواحي تقريبا ده تا صد برابر چگالى ميانگين ئيدروژن در نواحي 1 H يعنى حدود 10 در هر سانتيمتر مكعب است . عناصر ومولكولهاى ديگر در فضا « 1 » گرچه ئيدروژن فراوان‌ترين عنصر در فضاى ميان ستاره‌اى است ، ولى عناصر ومولكولهاى ديگر وهمچنين بنيانهاى آزاد نيز بخصوص در نواحي 11 H يافت مىشوند . ( بنيان آزاد تركيبي است از دو يا چند عنصر كه بخشي از يك مولكول را تشكيل مىدهد )

--> ( 1 ) به كتاب ساختار ستارگان وكهكشانها مراجعه شود .